ท่องเที่ยวโดยชุมชน… เที่ยวนี้เพื่อใคร?

วิธีการทำการท่องเที่ยวโดยชุมชน ไม่ใช่เพียงแต่แนวความคิดที่จับต้องไม่ได้แต่ว่าเป็นองค์วิชาความรู้ที่สะสมจากการถอดบทเรียนกรรมวิธีปรับปรุง การท่องเที่ยวโดยชุมชนจาก 14 ชุมชนต้นแบบของ อพท.โดยทุกประสบการณ์บอกกับพวกเราว่า การท่องเที่ยวโดยชุมชน เป็นไปเพื่อความยั่งยืนของเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรมแล้วก็สภาพแวดล้อม

ผลประโยชน์ด้านสังคมวัฒนธรรม

เป็นผลประโยชน์ที่ประจักษ์ชัดสุดและก็เกิดขึ้นตั้งแต่เริ่ม จากการร่วมแรงกันของคนภายในชุมชน การสำรวจชุมชน วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม อัตลักษณ์ที่เป็นมรดกทางด้านสังคมของแต่ละชุมชนซึ่งไม่เพียงแต่เป็นเสน่ห์ของกระบวนการทำการท่องเที่ยวโดยชุมชน แต่ว่ายังเป็นการศึกษาและทำการค้นพบคุณค่าที่ส่งผลให้เกิดความภาคภูมิใจ ความมีส่วนร่วม รวมทั้งความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกันของชุมชนซึ่งชุมชนบ่อสวก จังหวัดน่านเป็นชุมชนต้นแบบของ อพท. ที่จับอัตลักษณ์ของชุมชนมานำเสนอแก่นักท่องเที่ยวได้อย่างดีเยี่ยม

เนื่องจากได้รับมรดกล้ำค่าจากบรรพบุรุษ นั่นเป็น เตาเผาโบราณอายุราว 750 ปี ที่คนบ่อสวกเห็นค่าสร้างเป็นแหล่งทำความเข้าใจเตาเผาประวัติศาสตร์ มีเยาวชนมานั่งปั้นหม้อดินเผา และคนสมัยใหม่ที่เข้ามาศึกษาการทอผ้าด้วยมือ โดยการสอนและก็ถ่ายทอดจากคนสมัยเก่า ล้วนได้ผลสำเร็จของการสืบสานที่เกิดขึ้นด้านในชุมชน

ผลประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อม

เป็นการคืนสภาพแวดล้อมสู่ชุมชนผ่านเงื่อนไขของการท่องเที่ยวที่ใช้ความสมบูรณ์ของสภาพแวดล้อมเป็นสิ่งนำเสนอในลักษณะของการท่องเที่ยวช่วงเวลาเดียวกันยังสามารถคุ้มครองปกป้องการเข้ามาของนักลงทุนที่บางทีอาจสร้างเงินสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวให้กับชุมชนแต่ว่าสิ่งที่ถูกทำลายเป็นสภาพแวดล้อมจากการเข้ามาโดยไม่พิจารณาถึงชุมชนด้วยเหตุดังกล่าวการทำการท่องเที่ยวโดยชุมชนก็เลยเป็นทั้งการดูแลและรักษาสภาพแวดล้อมที่บางทีอาจเปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งคุ้มครองปกป้องสภาพแวดล้อมในชุมชนไม่ให้ถูกรุกรานจากคนภายนอกเช่นการได้ผืนป่าคืน ของชุมชนปล“บ่า จังหวัดเลย ที่ช่วยกันคืนป่ากว่า 2,000 ไร่ ให้กับ เขตรักษาชนิดสัตว์ป่าภูหลวง

นับเป็นจุดกำเนิดของการฟื้นฟูระบบนิเวศขนาดใหญ่ที่ให้ผลดียืนนานไปสู่รุ่นลูก ซึ่งจำต้องอาศัยความเสียสละแล้วก็การคุยกัน เพื่อชุมชนคิดเห็นเช่นเดียวกันว่าการคืนที่ดินทำกินให้เป็นพื้นที่ป่าจะกำเนิดผลดีเป็นอย่างมากเพราะเหตุว่าเมื่อระบบนิเวศสมดุล ประชาชนจะสามารถดำรงชีพ หาเลี้ยงชีพได้ง่ายดายมากยิ่งขึ้น

การท่องเที่ยวโดยชุมชน มิได้ทำเพื่อปัจจุบันนี้เพียงแค่นั้น แต่ว่ายังเป็นความหวังไปถึงความมั่นคงและยั่งยืนในอนาคต ทั้งยังมิติเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม รวมทั้งสภาพแวดล้อมเนื่องจากว่าการท่องเที่ยวโดยชุมชนไม่ใช่การท่องเที่ยวกระแสหลัก แม้กระนั้นเป็นการเดินทางไปในชุมชนหรือทำกิจกรรมท่องเที่ยวที่มีคุณค่า มีเอกลักษณ์ มีอัตลักษณ์เป็นของตนเอง นำมาซึ่งการก่อให้เกิดความสุขกายสุขใจของเจ้าของบ้าน และก็ความประทับใจของแขกจนกระทั่งจะต้องเดินทางกลับมาเยือนซ้ำ พร้อมกับบอกต่อให้คนอื่นได้มาสัมผัสประสบการณ์ด้วยเหมือนกัน ซึ่งจะเป็นช่องทางให้การท่องเที่ยวไทยเติบโตได้อย่างยั่งยืน

เรื่องนี้ถูกเขียนใน ประโยชน์ของการเที่ยว และติดป้ายกำกับ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร